Đeo vòng cổ bằng dây tơ hồng trong đám cưới của người Dao Quần trắng ở Bằng Cốc

Trang phục trong lễ cưới người Dao Quần trắng ở xã Bằng Cốc (Hàm Yên) được cô dâu chuẩn bị khá chu đáo, cầu kỳ từ váy áo, hoa văn thêu thùa, xà cạp… Trong đó, dây tơ hồng đeo vào cổ được cô dâu tự tay khâu với ước mong cuộc sống tương lai tốt đẹp. Dây đeo vào ngày cưới sau đó cất giữ như một kỷ vật linh thiêng tượng trưng cho hạnh phúc, may mắn.

Xã Bằng Cốc (Hàm Yên) có 9 thôn bản. Người Dao Quần trắng sống tập trung ở các thôn 6 Cọ Sẻ, thôn 7 Ngòi Yên, thôn 4 Mai Hồng. Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, ít người mặc trang phục truyền thống. Tuy nhiên, ngày lễ, tết, đám cưới… nhiều chị em chưng diện váy áo dân tộc Dao rất đẹp. “Áy cón” là lễ cưới truyền thống của đồng bào Dao. Lễ cưới thường diễn ra vào thời điểm thu hoạch ngô, lúa trên nương rẫy đã xong xuôi. Trước khi lễ cưới được tổ chức thì cả nhà trai và nhà gái sẽ phải chuẩn bị lương thực, thực phẩm, đồ lễ… Còn cô dâu tự tay làm trang phục cho mình, trong đó có cả dây tơ hồng đeo vào cổ trong ngày cưới.
 


Chị Nguyễn Thị Son, thôn 6 Cọ Sẻ, xã Bằng Cốc (Hàm Yên) vẫn luôn cất giữ
“cái lù” như một kỷ vật thiêng liêng.

Dây tơ hồng theo tiếng Dao là “cái lù”. Dây dài khoảng hơn 1 mét được khâu bằng vải thô. Dây có hai màu, một bên là màu đỏ và một bên là màu trắng. Bà Đặng Thị Mùi, thôn 6 Cọ Sẻ cho biết, cái lù là vật không thể thiếu trong trang phục cô dâu. Dây được làm đơn giản, không cầu kỳ phức tạp, trước hết là cô dâu phải chọn 2 mảnh vải đẹp màu đỏ và màu trắng, cắt đo chiều rộng khoảng 6 cm, chiều dài hơn 1 mét. Sau đó áp sát hai mảnh và khâu lại với nhau. Đường kim mũi chỉ phải đều tay thể hiện được sự khéo léo tỉ mỉ của người phụ nữ. 

“Cái lù” được cô dâu buộc 1 vòng vào cổ rồi thắt nút cố định ở gáy và buông dây ra phía sau tạo sự duyên dáng thướt tha. Dây vừa góp phần làm đẹp vừa mang ý nghĩa riêng. Màu đỏ tượng trưng cho hạnh phúc, may mắn. Còn màu trắng vừa tượng trưng cho linh hồn dân tộc người Dao Quần trắng vừa thể hiện sự trong trắng thủy chung của người con gái. Ngoài ra, một số người còn cho rằng, màu đỏ là màu của đàn bà, màu trắng là màu của đàn ông. Sợi dây là vật thể thiêng liêng buộc chặt tình cảm vợ chồng thêm son sắt, thủy chung. Thế nên, nó được ví như sợi dây tơ hồng kết nối những mối lương duyên.

Hơn hai tuần nữa em Bàn Thị Nguyện, thôn 7 Ngòi Yên cưới chồng. Đến nay, em đã chuẩn bị đầy đủ trang phục, trong đó có cả sợi dây tơ hồng. Em cho biết, đeo “cái lù” trong ngày cưới là minh chứng là gái đã có chồng, hoa đã có chủ. Sợi dây vải mềm mại, thanh mảnh như muốn nhắn nhủ người phụ nữ phải biết cư xử, khôn khéo đối với chồng và gia đình chồng. 

Dây được người vợ cất giữ cận thận, đó như là kỷ vật thiêng liêng giữ gìn hạnh phúc cuộc sống hôn nhân. Chị Nguyễn Thị Son, thôn 6 Cọ Sẻ đã kết hôn được gần 10 năm. Chị luôn giữ gìn sợi dây, coi đó là bùa may của mình. Thi thoảng hai vợ chồng mang ra ngắm như lời nhắc nhở cùng nhau giữ gìn mái ấm gia đình.

Trong lễ cưới người Dao, cô dâu mang sợi dây tơ hồng thì phù dâu cũng có sợi dây vải đeo ở cổ. Loại dây này có kích thước tương đương “cái lù” nhưng chỉ một màu đỏ. Đó là lời chúc phúc của bạn dâu dành tặng cho tân lang, tân nương trong ngày cưới. Ngày nay, người Dao ở nhiều nơi khác “cái lù” được biến thể khác lạ. Dây tơ hồng được làm bằng vải có đường nét hoa văn sặc sỡ. Tuy nhiên, người Dao ở Bằng Cốc hiện vẫn giữ nguyên bản cái lù với hai màu trắng, đỏ.

Theo: TQDT

Tin cùng chuyên mục