Những người không cam chịu đói nghèo

Con đường 8 cây số từ trung tâm xã Yên Phú (Hàm Yên) đến thôn 2 Yên Lập được cán bộ địa phương ví như “đường đua của những tay lái lụa”. Những con dốc dựng đứng, trơn trượt, mùa mưa người dân phải “độ” thêm xích vào lốp xe để đi cho khỏi ngã. Thôn như “vùng tối” vì giờ vẫn chưa có điện lưới quốc gia, không có sóng điện thoại. thế nhưng, vượt lên trên tất cả những khó khăn ấy, thôn 2 Yên Lập vẫn kiêu hãnh bước từng bước nhỏ đi ra khỏi “vùng tối”...

 


Một góc thôn 2 Yên Lập, xã Yên Phú (Hàm Yên).

“Bắt” ánh sáng về bản

Thôn 2 Yên Lập có 70 hộ, thì 100% là đồng bào Dao áo dài di cư từ Hà Giang xuống từ những năm 80 của thế kỷ trước. Từ ngày lập làng, bà con trong thôn sống nhờ ánh đèn dầu. Trong giấc mơ ai cũng thèm ánh điện về làng. 

Bí thư Chi bộ Bàn Văn Sỹ bảo, cách đây chục năm, cứ mặt trời khuất bóng sau ngọn núi Trò là cả thôn chìm trong bóng tối. Trong mỗi nếp nhà sàn, leo lét ánh sáng phát ra từ những cây đèn dầu. Không có điện, chuyện học hành của lũ trẻ bị chững lại, người lớn không biết tìm kiếm thông tin để làm ăn. 

Ông Sỹ bảo, đấy là chuyện ngày xưa thôi, giờ bà con sáng ra nhiều rồi. Tất cả là nhờ những công trình thủy điện nhỏ do người dân tự ngăn con suối Trò, “bắt” điện về tận nhà để phục vụ cuộc sống hàng ngày. Với kinh nghiệm vận dụng dòng suối, người Dao áo dài ở đây chọn vị trí đặt tua bin máy phát điện, dòng nước chảy theo một cái máng bằng tôn hoặc gỗ đổ vào giữa chiếc thùng làm chuyển động tua bin chiếc máy phát điện cố định bên trong.


Cầu Gốc Phay bắc qua suối Trò đang dần hoàn thiện.

Bí thư Chi bộ Bàn Văn Sỹ cười bảo, lắp đặt “thủy điện” kiểu này đơn giản mà hiệu quả. Nếu chọn được nơi dòng chảy siết thì tua bin quay đều hơn để phát điện liên tục, còn nơi nào dòng nước chảy ít hơn thì điện sinh ra không được đầy đủ. Mỗi công trình thủy điện nhỏ này có giá khoảng 1,5 đến 2 triệu đồng. Trung bình mỗi máy phát điện có công suất nhỏ nhất đủ đáp ứng sử dụng 1 chiếc ti vi và khoảng 4 bóng điện chiếu sáng. 

Chuyện “bắt” điện về phục vụ đời sống của bà con trong thôn cũng còn nhiều gian nan. Mùa khô, công trình chạy tốt bao nhiêu thì mùa mưa bà con lo lắng bấy nhiêu. Mỗi trận lũ đổ về, cả hệ thống bị “nghiến” tan tành trong dòng nước dữ, phải làm lại từ đầu. Cứ sáng ra, bà con lại phải ra đắp lại phai, mua lại tua-bin, dây điện về lắp lại từ đầu. 

Khó khăn là vậy, nhưng ông Bàn Văn Sỹ bảo, chẳng ai trong thôn kêu ca phàn nàn gì đâu, có điện, lũ trẻ con học bài đầy đủ hơn, người lớn cũng biết học cách làm ăn trên ti vi... Đợt nào mưa lũ kéo dài, thôn 2 Yên Lập mất điện cả tuần, đấy mới là chuyện đáng buồn nhất. 

Đẩy lùi cái đói

Ngay đầu bản, khu rừng thiêng của người Dao áo dài vẫn ngày ngày soi bóng bên dòng suối Trò. Thầy mo Lý Văn Coóng bảo, mỗi năm 3 lần, làng mở lễ cầu làng vào thời điểm lập thu, lập xuân và thời điểm kết thúc năm cũ. Tại lễ cầu làng, ngoài cầu cho mưa thuận gió hòa, cây cối tươi tốt, bà con trong thôn cũng cùng nhau giữ chung lời thề xóa đói giảm nghèo. Những mô hình tốt, cách làm hay được bà con truyền lại cho nhau, nhà nọ học nhà kia, nhà có điều kiện giúp đỡ những nhà khó khăn hơn về vốn, kinh nghiệm sản xuất. 


Thôn 2 Yên Lập giờ có gần 130 con trâu. 

Trưởng thôn thôn 2 Yên Lập Lý Văn Sáu bảo, trước đây, bà con nghèo lắm, vì không biết cách làm ăn, hầu như các hộ chỉ trông vào cây sắn, cây lúa để sống thôi, chuyện chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi gần như không ai biết áp dụng cả. Nhưng 5 - 6 năm trở lại đây thì mọi chuyện đã khác rồi. Minh chứng rõ ràng nhất là bài toán trồng cây gì, nuôi con gì đã được người Dao áo dài ở đây tìm ra đáp số. Trong đó chuyện trồng rừng, nuôi trâu bò đang được bà con ở đây lấy làm bàn đạp để đẩy lùi đói nghèo. 

Cả thôn hiện có 108 ha rừng sản xuất, gần 130 con trâu. Nhiều hộ đã có thu nhập cả trăm triệu đồng từ mô hình này như đảng viên Lý Văn Toàn, sinh năm 1976. Bí thư chi bộ Bàn Văn Sỹ bảo, xét về độ chịu khó thì không ai bằng anh Toàn. Anh ấy làm luôn chân luôn tay, không mấy khi thấy anh có mặt ở nhà, khi thì thấy anh ra ruộng chăm đàn trâu, khi lại lên đồi chăm rừng cây, mùa nông nhàn thì tranh thủ lên núi hái chít về bán lại cho người làm chổi... Lý Văn Toàn bảo, trước đây nhà anh chẳng có thu nhập gì, sau này được cán bộ xã, thôn vận động, anh nhận trồng vài ha rừng, nuôi chục con trâu. Cứ thế mỗi năm có thu nhập, Lý Văn Toàn mua thêm một ít rừng, giờ anh đã có hơn chục ha rừng. 

Bí thư chi bộ Bàn Văn Sỹ, Trưởng thôn Lý Văn Sáu, hay những đảng viên trẻ như Hoàng Văn Tân, Lý Văn Sơn... cũng là những điển hình trong phát triển kinh tế ở thôn 2 Yên Lập. Trưởng thôn Lý Văn Sáu từ rừng đã mua được ô tô tải chuyên chở nông, lâm sản của bà con trong thôn bán cho các thương lái mà không cần phải qua khâu trung gian, ông cũng vừa xây được ngôi nhà kiên cố nhất thôn. Bí thư Chi bộ Bàn Văn Sỹ cũng gom góp tiền bán cây rừng mua được máy cuốc phục vụ cho bà con trong thôn và các thôn lân cận... 

Thôn 2 Yên Lập vừa được Tổng cục đường bộ đầu tư xây dựng 1 cây cầu dân sinh bắc qua dòng suối Trò. Có cầu mới, chuyện đi lại được đảm bảo, việc giao thương hàng hóa của bà con cũng thuận lợi hơn. Thôn 2 Yên Lập giờ vẫn còn 47 hộ nghèo, dù còn nhiều khó khăn, nhưng với niềm tin của mình, người Dao áo dài ở đây quyết tâm từng bước đẩy lùi đói nghèo, vươn lên đón lấy cuộc sống ấm no hơn, tươi đẹp hơn...

Theo: TQĐT

Tin cùng chuyên mục